Bijna 7 jaar
geleden begon ik mijn dagboek. Er stond een artikel in het Algemeen Dagblad
over de verpleegafdeling waar mijn vrouw Henriette sinds 25 april van dat
jaar was opgenomen. Terwijl ik het artikel las, en ik me een beeld probeerde
te vormen van wat er beschreven werd dacht ik, dat klinkt zo slecht nog niet,
daar wil ik zelf later wel wonen.
De werkelijkheid
was anders voor mij. Mijn werkelijkheid heb ik bijna dagelijks beschreven Het
verslag van die werkelijkheid staat hier. Schuldgevoel, liefde, pijn,
wanhoop, geluk en verdriet. Ik lees mijn dagboek terug en tranen en trots
wisselen elkaar af.
Vanaf hier volgt
mijn dagboekde geschiedenis
maandag 3 juli 2000
Gisteren voor het eerst weer eventjes met Henriette naar buiten geweest. Ze
vond het redelijk prettig.
In het weekend krijg ik toch altijd een heel ander beeld van het huis en van
Henriette dan door de weeks. Omdat ik in het weekend al in het begin van de
middag kom is het altijd veel levendiger. Bij de maaltijd zijn er drie of
vier verzorgenden. Wanneer die met elkaar of met de bewoners aan het praten
zijn, zie je dat de bewoners ook reageren en beginnen te praten.
Onverstaanbaar meestal maar je merkt dat ze behoefte aan een praatje hebben.
Op die manier wordt er aan die behoefte voldaan. Er wordt dan ook veel meer
gelachen. 's-Avonds is het vaak stil er is maar één verzorgende,
die zich misschien ook nog door mij gecontroleerd voelt. De bewoners zijn
moe. Ik ben benieuwd hoe dat bij het ontbijt gaat.
dinsdag 4 juli
Iemand vroeg me of het belangrijk is dat ik in mijn inleiding schrijf dat ik
40 jaar ben. (Ik ben trouwens 41 maar goed foutje)
Ik denk dat het wel belangrijk is omdat ik daardoor - denk ik - veel meer met
Henriette kan doen. Ik stel me voor dat ik wanneer ik 13 jaar ouder zou zijn
dan Henriette ik fysiek niet meer in staat zou zijn haar in bad te doen.
Ik heb de afgelopen dagen regelmatig gezellig gechat via internet, en vond
het leuk. Gelijk overvalt me dan een schuldgevoel. Ik kan leuke dingen doen,
waar ikzelf zin in heb. Henriette kan niets en moet maar hopen dat mensen
iets aardigs met haar gaan doen.
woensdag 5 juli
Vandaag net als gisteren samen met Jeroen naar haar toegeweest. Henriette was
enthousiast om ons te zien, maar tijdens het eten sloeg haar stemming om. Ik
kon er niet achterkomen waarom. De andere bewoners waren ook tamelijk
onrustig, misschien kwam het omdat het eten laat gebracht werd en ze dus al
lang hadden moeten zitten. Maar het kan ook zijn dat Henriette het niet goed
vond dat ik ook andere bewoners hielp.
Twee bewoners zijn ziek, en eten op hun slaapkamer. Tot mijn verbazing mis je
ze dan echt bij het eten.
Gisterenavond ben ik nog even met Henriette en Jeroen naar de tuin geweest,
en tot mijn verbazing kregen we vrijwel direct een pot koffie en kopjes
geserveerd. Was een bijzonder prettige verrassing.
donderdag 6 juli
Omdat ik vanavond Go ga spelen ben ik vanmiddag naar Henriette gegaan. Voor
het eerst sinds een lange tijd op een doordeweekse middag.
Henriette zat vast op bed, en was aan het huilen. De verpleging vertelde dat
ze al de hele dag verdrietig was, en erg moe. Daarom hadden ze haar even op
bed gelegd. Ze hebben haar losgemaakt, maar ik heb haar toch nog een tijd op
bed gehouden. Ik kon er niet achter komen waarom ze verdrietig was. Bij het
voorlezen klaarde ze op en sloeg het verdriet om in vrolijkheid.
De sfeer op de afdeling voelde goed. Overal waren mensen met bewoners bezig.
Praatjes maken, boeken kijken, appels schillen en uitdelen.
Een bewoonster van Henriettes eenheid begon een heel verhaal tegen me. Soms
kon ik een woord begrijpen, waardoor ik iets terug kon vragen. Ze moest daar
vreselijk om lachen, en begon met steeds meer enthousiasme te vertellen.
Henriette leek het met verbijstering gade te slaan.
zaterdag 8 juli
Gisteren met Henriettes broer en schoonzus naar haar geweest. We waren wat
later dan gebruikelijk en Henriette was tamelijk moe. Het was duidelijk dat
ze het heel leuk vond hen te zien. Ze begon direct enthousiast te lachen.
Wanneer ze zo moe is, kan ze niet lang blijven zitten en verliest ze snel de
aandacht, dat was jammer, maar als je met z'n drie-en bent kan je wel om de beurt
rondjes met haar lopen. Dat vindt ze ook prettig.
Ik heb gisteravond weer veel te lang door zitten kletsen op het net. Heb
kennelijk inmiddels toch veel behoefte om te praten. Nooit gedacht dat ik dat
zo makkelijk zou kunnen met mensen die ik niet of nauwelijks ken.
Gelijk weer dat schuldgevoel vandaag, ik kan niet zeggen dat ik goed
uitgeslapen ben en had afgesproken vanmiddag met haar zus naar Henriette toe
te gaan. Was gezellig, maar ik heb dan toch het gevoel dat ik te weinig voor
Henriette doe.
Mijn verstand zegt wel dat ik niet meer kan doen dan mijn best, maar mijn
gevoel sputtert tegen.
Zondag 9 juli
De co-ordinatie in het huis lijkt niet erg te kloppen. Vorige week vroeg ik
aan de verpleging of ze Henriette neusdruppels kunnen geven, omdat ze door
haar verstopte neus zeer kort ademmig is. Gisteren waren er dan eindelijk
neusdruppels, maar niemand wist voor wie ze waren. Ook al zei ik dat ze
waarschijnlijk voor Henriette waren, konden ze daarover niets vinden.
Ik hoorde een vergelijkbaar verhaal van iemand die haar moeder dagelijks komt
eten geven. Zij heeft al maanden geleden gevraagd om karnemelk voor haar
moeder - die zeer moeilijk slikt - omdat dat makkelijker is dan melk. Toch is
er bijna nooit karnemelk. Dat geeft toch weinig vertrouwen.
Jammer dat het vandaag van dat slechte weer is geweest. Ik wilde graag weer
eens met Henriette naar buiten. De geitenboerderij vindt ze altijd erg leuk.
Heb haar in ieder geval vanavond weer eens in bad kunnen doen. Was een matig
succes.
A.s. dinsdag gesprek met het begeleidend team over het zorgplan. Ben benieuwd
hoe dat gaat.
Ik heb vandaag een affiche opgehangen met het adres van de homepage. Ik ben
ook wel nieuwsgierig of ze daarop reageren.
maandag 10 juli
Henriette was vandaag erg treurig en onrustig. Ik denk dat het echt
belangrijk is binnenkort weer iets met haar te ondernemen.
Het affiche met het adres van de homepage is weggehaald, niemand heeft me
verteld waarom. Ik had mijn naam er toch duidelijk opgezet. Ben wel benieuwd
of er morgen nog iemand over begint.
dinsdag 11 juli
Vandaag overleg gehad met de huisarts en de verantwoordelijk verpleegster
over Henriette. Zij denken ook dat het weer langzaam beter met haar gaat.
Hopelijk wijzen de foto's ook uit dat de longontsteking voorbij is. Daarvan hoor
ik vrijdag de uitslag.
Henriette gaat 's-middags niet meer naar bed. Alleen als ze duidelijk heel
moe is. Gelukkig hoeft ze 's-nachts ook niet meer vastgezet te worden aan het
bed, alleen om in slaap te komen. Ik hoop dat dat goed gaat, want het scheelt
veel voor mijn rust. Ik weet dat het soms noodzakelijk is om mensen vast te
zetten, maar als ik me voorstel dat het mijzelf 12 van de 24 uur zou
overkomen, vraag ik me af of het leven nog zin heeft.
We spraken ook nog even over de homepage. De verpleegster gaf mij de -
misschien wel terechte - kritiek, dat zij allerlei zaken gelezen had die ik
haar niet verteld heb. Ze leek persoonlijk geraakt. Jammer, want ik denk dat
het heel goed voor de bewoners zou zijn wanneer er veel meer van haar soort
zouden zijn.
We hebben in ieder geval afgesproken om vaker overleg met elkaar te hebben.
Henriette was vanavond erg onrustig, kon tijdens het eten ook niet goed
blijven zitten. Later op de avond werd ze ook boos. Begon een paar keer een
zin: "ik wil ...." en kon hem niet afmaken. Ookal begon de dag met
een waardevol gesprek ben ik hierdoor toch een beetje treurig naar huis
gegaan.
Het wordt ook gewoon tijd dat de zon gaat schijnen
donderdag 13 juli
Ik ben vandaag naar de gespreksgroep geweest voor partners van jong
dementerende. Ik zit daar alweer een paar jaar in. Het was bijzonder
schokkend voor mij. Plotseling die confrontatie met de situaties, die ik zo
goed ken, van nauwelijks twee maanden geleden. Het dringt nu eigenlijk pas
heel bewust tot me door hoe ingrijpend mijn situatie is gewijzigd. Raar in de
groep doe ik mijn best mensen duidelijk te maken er ook veel positieve kanten
aan een opname zijn. Thuis gekomen ontdek ik dat ik eigenlijk best jaloers op
hen ben. Het liefst zou ik zo terugkeren naar de situatie van een jaar
geleden. Hoe moeilijk die ook was. Jammer dat ik in die tijd geen dagboek heb
bijgehouden. Waarschijnlijk zou ik daar nu veel steun aan hebben.
Gisteravond was het gezellig op de eenheid bij Henriette. De verzorging was
prettig, er waren andere mensen op bezoek met kinderen. Na het eten zijn
"we" in bad gegaan. Uitkleden ging moeilijk. Ze begreep denk ik
niet wat er gebeurde. Eenmaal in bad ging het goed. Ik zei tegen haar:
"Prettig, in bad, en lekker rustig zo met z'n tweetjes". Een brede
lach kreeg ik als antwoord. Dan kan de avond niet meer stuk voor mij.
vrijdag 14 juli
Het gaat goed me het slapen van Henriette. Dus hoeft ze alleen nog voor het
inslapen vastgezet te worden op bed. Ik hoor net van de arts dat ook de
longontsteking vrijwel over is. Wanneer nu eindelijk de zon eens komt kunnen
we weer naar buiten.
Iemand vroeg mij of het leven van Henriette in het verpleeghuis meer
ontspannen is dan thuis. Omdat ze daar niet `anders' is, en niet steeds moet
voldoen aan allerlei eisen die de gewone wereld stelt.
Ik weet het natuurlijk niet zeker, maar ik merkte wel dat Henriette de
laatste maanden thuis steeds onrustiger werd, en bijna altijd bang was.
Terwijl ze in die zelfde periode bij de Dagbehandeling redelijk vrolijk was.
Voor mij was dat een van de redenen om in te stemmen met een opname.
Zaterdag 15 juli
Het gaat steeds beter met Henriette. Vandaag heb ik haar eindelijk weer
regelmatig zien lachen. 's-Avonds is ze nog wel erg moe, en moet daardoor
steeds rondlopen. Toen ik weg ging en iedereen luid groette kwam ze gelijk
aanlopen en gaf me een kus. Of het toeval was, of dat ze begreep dat ik
wegging weet ik niet, maar het stemde me tevreden.
Las gisteren een aantal artikelen over Alzheimer en voeding. Bedacht me dat
er bij Henriette op de eenheid om ca. 17.30 uur gegeten wordt, meestal
krijgen de bewoners dan gelijk koffie. Zeker als er geen gastvrouw is,
betekent dat voor hen dat ze tot de volgende ochtend niets meer te drinken
krijgen. Dat is bijna 15 uur.
Zondag 16 juli
Ik weet nu wel zeker dat het geen toeval was dat Henriette me gisteren bij
het weggaan een kus gaf. We zijn vandaag naar de geitenboerderij geweest en
wandelde een stukje door het bos. Bijzonder aangenaam, maar misschien iets
teveel voor Henriette. Toen we terug kwamen bleef ze weer de hele tijd
rondlopen en kon niet bij me zitten zelfs niet om fruit te eten, terwijl ze
dat heel lekker vond. Na driekwartier ben ik mijn jas gaan pakken, toen ze me
zag met mijn jas aan, riep ze vanaf 20 meter: George. Na gisteren kan het
geen toeval zijn. Ze begrijpt het wanneer ik wegga.
Ik kreeg vandaag een reactie van mijn vader op de homepage. Ik had nooit
gedacht dat hij op zijn 75-ste nog eens zou gaan internetten. Hij ook niet
waarschijnlijk.
Ik heb de indruk dat het bord waarop staat wat de bewoners eten in het
week-end niet wordt bijgehouden. Jammer want ik heb gemerkt dat veel bewoners
het regelmatig bekijken. Ik zal toch eens opletten volgende week
Maandag 17 juli
Ik ben vanmiddag naar Henriette gegaan, dan kon ik aansluitend naar de
gespreksgroep. Ik hoopte gelijk een afspraak te kunnen maken om weer eens met
Henriette te gaan zwemmen. Op donderdagavond kunnen een klein aantal bewoners
naar een speciaal zwembad. Helaas kan er tot september niet meer gezwommen
worden omdat het bad dicht is in de vakantieperiode.
Sinds een paar weken is er op de eenheid een extra assistente om zich met de
bewoners bezig te houden. Ik kwam haar vandaag voor het eerst tegen. Ze werkt
alleen doordeweeks en tot vier uur. Merk ik toch weer dat mijn beeld van het
huis, door de bezoektijden die ik heb, waarschijnlijk heel anders is dan het
beeld dat bezoekers hebben die overdag komen. Henriette kan mij natuurlijk
ook niet vertellen wat er gebeurd is over dag. Ik moet er toch over nadenken
hoe dat opgelost kan worden. Waarschijnlijk zal een duidelijker beeld van de
situatie overdag, mij ook meer rust geven.
Aansluitend naar de gespreksgroep: partners van bewoners geweest. Ik moet
nadenken in welke gespreksgroep ik wil (zie afgelopen donderdag) want twee vind
ik een beetje veel van het goede. Wat me opviel is dat het onderwerp vakantie
hier ook nog steeds een rol speelt. In de andere groep is de vraag:
kan/durf/wil ik nog met mijn partner op vakantie. Hier is de vraag:
kan/durf/wil ik wel zover van mijn partner weg.
Dinsdag 18 juli
Gisteren bij de gespreksgroep hadden we het ondermeer over vertrouwen.
Vertrouwen, dat je wilt hebben in het verpleeghuis waar diegene van wie je
houdt woont. Mensen zeggen mij dat ik meer afstand moet nemen van Henriette,
maar dat kan denk ik niet zolang dat vertrouwen er niet is. Er is de laatste
maand teveel mis gegaan om Henriette met een prettig gevoel daar te laten. Ik
had bij mezelf wel al gemerkt dat ik dat makkelijker kan wanneer ik weet dat
bepaalde verzorgenden dienst hebben, en merkte dat de anderen hetzelfde
hebben.
Nooit bij stilgestaan dat wanneer de basisscholen maar vier dagen per week
les gaan geven het voor verpleeghuizen helemaal moeilijk wordt peroneel voor
de vrijdag te krijgen.
woensdag 19 juli
De sfeer was goed vanavond, en voor het eerst sinds lange tijd waren alle
bewoners weer aanwezig op de eenheid. Niemand meer ziek in bed. Er was net
een verzorgende samen met een bewoonster van een andere eenheid praatjes aan
het maken met de bewoners.
Het gaat elke dag weer een beetje beter met Henriette. Ze was vanavond weer
minder moe dan de laatste dagen, en begint weer een beetje te brabbelen. Twee
dingen die ze zei waren opvallend. Toen ik aankwam zei tegen me: 'mijn
schat', dat heb ik geloof ik al in drie jaar niet meer gehoord. Bij onze
dagelijkse rondes kwam er een verzorgster uit een kamer, we willen bijna
tegen haar op dus schrok ze. Henriette zei gelijk: 'je schrok he'. Blijft me
iedere keer weer verbazen over hoe die hersenen toch werken.
Vanavond was er ook weer een gastvrouw, net als gisteren trouwens, van
vakantie terug. Akelig voor haar, maar fijn voor de bewoners. Ik zag weer een
hoop vrolijke gezichten op het hofje.
Eindelijk begint de zon weer een beetje te schijnen.
donderdag 20 juli
Ik ga de hele week al een beetje vroeger naar Henriette. Misschien komt het
daardoor, of door de vakantietijd maar ik heb al de hele week geen last van
files. Scheelt veel.
Vandaag geprobeerd met Henriette in de tuin te eten, maar ze was te moe. Ze
gaf zelf aan dat ze even op bed wilde liggen, en tot mijn verbazing bleef ze
ook een poosje liggen. Jammer dat de bedden zo smal snel, anders was ik er
gezellig even bij gaan liggen. J. een een bewoner van de eenheid van
Henriette was ook in de tuin met zijn vrouw. Henriette gaf steeds aan hem zo
zielig te vinden. Ze beseft kennelijk helemaal niet dat haar situatie, niet
zoveel verschilt van de zijne.
Ik vraag me af of ik Henriette van het weekend mee naar huis zal nemen om een
kopje thee te drinken. Eigenlijk weet ik niet of ik dat wel durf en ik vraag
me af of het wel prettig is voor haar. Ik denk dat ik het van het moment laat
afhangen.
vrijdag 21 juli
Vandaag zijn we heel eventjes naar buiten geweest, maar het was te koud.
Henriette moest gelijk huilen buiten, en zei dat ze gek werd. Later op de
avond zei ze dat ze naar huis wil. Dat doet zeer. Ondanks dat ik niet weet of
ze beseft wat ze zegt. Toen ze nog thuis was kon ze ook ineens zeggen dat ze
naar huis wilde, terwijl we daar al waren. Ze lijkt geestelijk wel weer wat vooruit
te gaan: reageert meer op de andere bewoners, maar ergert er zich ook vaker
aan.
Heb de laatste paar dagen stapels shaggies gerolt voor G., een bewoner die ik
altijd op het hofje zie. Het lukte hem niet meer ze zelf te rollen. Vandaag
rolde hij ze weer zelf.
zaterdag 22 juli
Vanmiddag ben ik weer met Henriette's zus naar Henriette geweest. Op de een
of andere manier moet Henriette toch een tijdsbesef hebben. Wanneer er iemand
met me meegaat die ze wat langer niet heeft gezien, reageert ze altijd veel
enthousiaster dan wanneer ik kom. Of Jeroen.
Na het eten zijn we een wandelingetje gaan maken, onderweg werd ze ineens
heel verdrietig. Ik kon er niet goed achter komen waarom ze verdrietig was.
IJsje gekocht en ik beloofde haar morgen thuis een kopje thee te gaan
drinken. Het verdriet was voorbij.
Zag dat het G. vandaag weer niet lukte een shaggie te rollen. Jammer.
Ik ga nu nog even snel een taartje kopen voor morgen
zondag 23 juli
Eerst bij het eten van Henriette geweest, en daarna heb ik haar meegenomen
naar huis. Ik had niet de indruk dat ze bereep waar ze naar toe ging. Ook de
voordeur en het trappenhuis herkende ze niet. Op de trap kwamen we de
buurvrouw tegen, die haar vriendelijk begroette. Langzaam leek er iets van
herkenning door te dringen. In huis kwamen de poezen gelijk naar haar toe, en
begonnen te zeuren om een snoepje. (Ik liet Henriette de poezen altijd een
snoepje geven als ze thuis kwam van de dagbehandeling). Dat vond Henriette
leuk. De poezen ook trouwens. Ik had niet gedacht dat die zo duidelijk zouden
reageren. Henriette raakte tamelijk opgewonden, praatte veel op haar manier,
en verdriet en plezier wisselde elkaar razendsnel af. Toch had ik niet het
idee dat ze het echt prettig vond, en even dacht ik dat er een epileptische
aanval aankwam. Dat viel gelukkig mee maar het leek me niet verstandig nog
lang thuis te blijven. Daarom ben ik met haar naar het bos gegaan om een
wandeling te maken. Zoals altijd in de auto, kwam ze snel tot rust. De
wandeling ging goed, bijna een uur gezellig samen gelopen. Daarna weer terug
naar het verpleeghuis. Henriette leek even tegen te stribbelen bij het naar
binnengaan, maar eenmaal binnen was ze snel bij me vertrokken. Ik moest haar
zoeken om een afscheidskus te geven.
Ik heb het idee dat Henriette zowel geestelijk als lichamelijk weer op het
hetzelfde niveau is als voor de opname. Dat doet me goed.
Ik dacht vorige week al dat het bord waarop het menu geschreven wordt in het
weekend niet wordt ingevuld, maar dat was dit weekend weer. Dat is best
jammer want het geeft het bezoek ook de mogelijkheid tot een praatje met de
bewoners.
maandag 24 juli
Henriette was vandaag vrolijk. Ik ben na het eten nog even met haar wezen
wandelen. Jammer dat de omgeving van het verpleeghuis zo saai is, want ik kan
's-avonds niet met Henriette naar het bos vanwege de files. Toen we weer
terug kwamen zei ze voor de deur: "Ik ga gewoon naar huis". Dat een
enkele zin zoveel gedachten in iemand kan losmaken. Welk huis bedoeld ze? Een
hele zin, deed ze dat voor de opname ook? Hoe zit het met mijn geheugen? Herinnert
ze zich iets van gisteren? Wat ze ook bedoelde, vanaf het moment dat we weer
binnen waren was ze boos en onrustig.
dindag 25 juli
Na het eten, ben ik vanavond weer met Henriette naar buiten gegaan. We
ontdekten een klein veldje met wat kippen en dwerggeiten, die mekkerden om
eten. We konden ze al uit de verte horen, en Henriette begon terug te
mekkeren. Aangekomen bij de dieren konden ze haar aandacht niet vast houden.
Ik zal de volgende keer wat brood meenemen.
Ze wilde niet terug naar het huis en de afdeling. Ze probeerde me steeds
tegen te houden, en zei iets over alleen zijn. Eenmaal op de afdeling was ze
nog even boos maar dat ging snel weer over.
Of het de vakantietijd is, of dat er zieken zijn, weet ik niet, maar er waren
vandaag minder verzorgenden. Met z'n twee-en moesten ze drie eenheden
verzorgen. Het zorgde er wel voor dat op een van die eenheden later werd
gegeten dan anders. Tegelijkertijd met de eenheid van Henriette. Er gebeurde
precies wat ik dacht.
J. een bewoner van de andere eenheid is altijd op jacht naar eten. Dat is bij
Henriette op de kamer heel lastig, want J. komt steeds binnen en moet weer
weggestuurd worden en dat veroorzaakt vaak onrust. De oplossing die meestal
gebruikt wordt is de deur van de kamer te barricaderen met een bed. Zeker
wanneer het een beetje warm weer is wordt het dan snel benauwd in de kamer.
Omdat J. nu op dezelfde tijd at als Henriette, hebben we vandaag allleen aan
het einde van de maaltijd last van hem gehad. Ik heb al eerder gevraagd of
het niet te regelen is dat beide eenheden tegelijkertijd gaan eten, maar dat
schijnt onmogelijk te zijn. Ik heb echter nooit een echt argument gehoord.
woensdag 26 juli
Jammer dat ik de afgelopen drie jaar geen dagboek heb bijhouden. Want ik
begin nu aan mijn eigen geheugen te twijfelen. Het lijkt wel of Henriette
beter begint te praten dan voor de opname. Vandaag hadden we zelfs een mini
conversatie.
Henriette: De poezen
George: Wat is er met de poezen? Henriette: Ik wil de poezen!
Volgens mij is het minstens een jaar geleden dat we op deze manier een
uitwisseling hadden.
Vanmiddag is Henriette door een medebewoner op de grond gegooid. Gelukkig
verder niets ernstigs. Ik ken de toedracht van het gebeuren niet, maar heb al
een paar dagen het idee dat Henriette zich soms aangevallen voelt. Wanneer ik
achter haar aan loop door de gang en dan een hand op haar schouder leg,
reageert ze vaak een beetje agressief.
donderdag 27 juli
De sfeer was vandaag prettig op de afdeling. Juist toen ik aankwam hadden de
mensen bij Henriette op de eenheid soep gehad. Dat lijkt me veel beter dan
wanneer ze het direct bij het eten krijgen. Dan moet er ook nog melk in en
koffie. Nu is het beter verdeeld. Ik kreeg ook een kop soep. Smaakte goed.
Gelukkig is er de laatste tijd weer vaker een gastvrouw 's-avonds. Vandaag
was er nog wat cake en de gastvrouw stelde voor te doen alsof ze jarig was.
Direct begonnen een aantal bewoners enthousiast 'lang zal ze leven te
zingen'. Het was duidelijk dat ze gelukkig waren.
Henriette was vandaag heel erg moe. Onlangs schreef dat ze weer op haar
niveau was van vlak voor de opname. Dat is niet waar bedacht ik me vandaag.
Thuis at ze bjna altijd zelf, soms moest ik haar helpen, maar nu eet ze bijna
nooit zelf. Ook haar incontinentie neemt toe. Dat maakt het moeilijker haar
voor langere tijd mee naar huis te nemen.
vrijdag 28 juli
Gelijk al bij aankomst in het verpleeghuis werd ik door een verzorgende
aangesproken. Het had haar verbaasd dat Henriette zo adrem reageerde op een
opmerking van haar, en wilde weten of ze dat vaker had. Ik heb haar uitgelegd
dat het mij ook al opgevallen was dat Henriette de laatste dagen meer
begrijpelijke, en bij de situatie passende, dingen zegt.
Dezelfde verzorgende was het opgevallen dat de vrouw die altijd haar moeder
eten komt geven, eigenlijk nooit tijd kon hebben om zelf behoorlijk te eten.
Ze had daar een oplossing voor bedacht. Wanneer ze 's-middags eten bestelde
in de keuken van het verpeeghuis, kon ze het 's-Avonds in de magnetron
opwarmen. Ik moet er over nadenken maar het zou voor mij ook een mooie
oplossing kunnen zijn. Ten eerste moet ik me dan niet meer zo te haasten als
ik van mijn werk kom, en ten tweede merk ik dan echt hoe het eten van
Henriette is.
Ondanks dat Henriette weer erg moe was, bleef ze toch voor het eten een
kwartier bij me zitten om een appel te eten, en lukte het ook tijdens het
eten te blijven zitten. Daarna was het over, en was het een straf voor haar
wanneer ik voorstelde te komen zitten. Ik ben was zelf ook doodmoe, en ben om
half zeven naar huis gegaan.
zaterdag 29 juli
Gisteren vond een verzorgende het horloge van H. terug. Hij was dolblij. Toen
ik vandaag in het huis aankwam was hij nog/weer aan het roepen dat hij zijn
horloge terug had. Ik moest het gelijk bekijken.
Henriette was vrolijk gestemd vandaag. We zijn samen even naar huis gegaan en
dronken een kop thee en aten fruit. Het ging veel beter dan vorige week. Ze
was niet zo emotioneel, wel vrolijk. Toen de bel ging zei ze: "Dat is
Jeroen" en het klopte. Met zijn drietjes zijn we in het bos gaan
wandelen, dat was ook prettig. Jammer alleen dat Jeroen het niet goed kon
volhouden.
Weer terug in het verpleeghuis sprak ik nog even met twee partners van
kamergenoten van Henriette. Ik denk dat dat te lang duurde, want na een
poosje begon ze te huilen. Gelukkig kon ik haar troosten voor ik wegging.
zondag 30 juli
Jeroen is vandaag ook weer meegegaan naar Henriette. Ze was net klaar met
eten, en reageerde erg enthousiast toe ik voorstelde naar het strand te gaan.
Het instappen in de auto gaf wat problemen, ze had geen idee hoe het aan te
pakken. Het was vandaag voor het eerst sinds de opname dat Henriette
gedurende langere tijd in de auto zat en niet inslaap viel. Ze was redelijk
actief in de auto: Alle knoppen en klepjes proberen. Op het strand Jeroen op
een terras gedropt en langs de zee gelopen. Kleine kinderen en honden doen
haar altijd goed. Ze wilde ook de zee. Het was gezellig samen, en ik weet
zeker dat ze genoot.
Op weg terug vlakbij het terras waar Jeroen zat, bleef ze om de twee meter
stilstaan, van vermoeidheid dacht ik. Nu bedenk ik pas dat ze misschien
gewoon langer op het strand wilde blijven. Ik bestelde voor Henriette
vruchten met slagroom, en kreeg heel veel voor een vriendenprijsje.
Ik ontdekte dat ik een heel dubbel gevoel heb over het samen met iemand naar
Henriette gaan. Enerzijds is het gezellig, en Henriette vindt het heel leuk
om bekenden te zien. Anderzijds lukt het mij niet al mijn aandacht op haar te
richten, en houd ik - misschien ten onrechte - teveel rekening me die ander
Bedacht vandaag weer hoe oneerlijk ik het vind, dat ik geen
invalidenparkeerkaart voor Henriette kan krijgen. Het belemmert ons enorm,
want echt ver weg van de auto durf ik niet met haar, ze kan heel plotseling
doodmoe of tegendraads worden. Artis durf ik bijvoorbeeld niet meer naar toe,
terwijl Henriette dat wel altijd heel leuk vond.
maandag 31 juli
Henriette was heel verdrietig, toen ik aankwam was ze aan het huilen. Ik
hoorde dat het al de hele middag zo was. Na een paar minuten klaarde ze wel
weer wat op. Ik had zalm meegenomen voor op de boterham, maar ik geloof dat
ze de boterham met hagelslag lekkerder vond. Na het eten ga ik altijd even
een sigaret roken op het hofje. Soms gaat Henriette mee, soms blijft ze op de
eetkamer en meestal gaat ze rondlopen. Vandaag zei ze toen ik mijn sigaret
wilde gaan roken: Ik wil bij je zijn. Ze had het ook regelmatig over haar
overleden zus Theke. Waardoor ik er niet achter kon komen waardoor ze
verdrietig was.
Soms denk ik dat ze, wanneer we wat langer weg geweest zijn zoals gisteren,
zich meer bewust is van de situatie waarin ze woont. Dat ze daardoor
verdrietig wordt. Maar het kan net zo goed zo zijn dat ze met andere akelige
of verdrietige zaken bezig is.
We wandelden nog een stukje maar dat was eigenlijk te veel voor haar.